Anlaşmalı Boşanma Şartları ve Protokolde Dikkat Edilecekler

Eşlerin boşanma ve sonuçları konusunda uzlaştığı hâllerde, evlilik kısa sürede ve karşılıklı suçlamalar olmadan sona erdirilebilir. Anlaşmalı boşanma, Türk Medeni Kanunu’nun 166. maddesinin üçüncü fıkrasında düzenlenir ve dört koşula bağlıdır.

Anlaşmalı boşanmanın dört koşulu

1. Evlilik en az bir yıl sürmüş olmalı

Bir yıllık süre, resmi nikâh tarihinden itibaren hesaplanır. Bu süre dolmadan açılan dava anlaşmalı boşanma olarak görülemez; çekişmeli boşanma hükümlerine göre yürür.

2. Eşler birlikte başvurmalı ya da biri diğerinin davasını kabul etmeli

Eşler ortak bir dilekçeyle başvurabilir ya da eşlerden birinin açtığı davayı diğeri kabul edebilir.

3. Hâkim tarafları bizzat dinlemeli

Hâkim, iradelerin serbestçe açıklandığına kanaat getirmek için eşleri duruşmada bizzat dinler. Avukatla temsil edilseler bile eşlerin duruşmaya gelmesi gerekir.

4. Hâkim düzenlemeyi uygun bulmalı

Boşanmanın mali sonuçları ile çocukların durumu hakkında eşlerin kabul ettiği düzenleme hâkim tarafından uygun bulunmalıdır. Hâkim, tarafların ve çocukların menfaatini gözeterek protokolde değişiklik önerebilir; bu değişiklikler eşlerce kabul edilirse boşanmaya karar verilir.

Protokolde neler yer almalı?

• Velayet: Ortak çocukların velayetinin kimde kalacağı.
• Kişisel ilişki: Velayeti almayan ebeveynin çocukla hangi gün ve saatlerde görüşeceği; bayram ve tatil dönemleri.
• İştirak nafakası: Çocuk için ödenecek nafakanın tutarı ve yıllık artış yöntemi.
• Yoksulluk nafakası: İstenip istenmediği; isteniyorsa tutarı ve süresi.
• Maddi ve manevi tazminat: Talep edilip edilmediği.
• Mal paylaşımı: Ev, araç, birikim ve ziynet eşyalarının nasıl paylaşılacağı; mal rejiminden doğan alacak haklarının akıbeti.
• Ortak konut ve eşyalar: Konutu kimin kullanacağı, eşyaların kime kalacağı.

Süreç nasıl ilerler?

1. Protokol hazırlanır ve iki eş tarafından imzalanır.
2. Dava dilekçesi protokolle birlikte aile mahkemesine sunulur.
3. Mahkeme duruşma günü verir; eşler duruşmada protokolü kabul ettiklerini bizzat beyan eder.
4. Karar çoğunlukla tek duruşmada verilir.
5. Gerekçeli karar taraflara tebliğ edilir; kanun yoluna başvuru süresinin geçmesiyle ya da tarafların bu haktan vazgeçmesiyle karar kesinleşir.

Duruşmada vazgeçilirse ne olur?

Eşlerden biri duruşmada protokolü kabul etmediğini bildirirse ya da duruşmaya gelmezse, dava anlaşmalı boşanma olarak sonuçlandırılamaz ve çekişmeli boşanma davası olarak devam eder.

Boşanmada arabuluculuk var mı?

Boşanma ve velayet konularında arabuluculuk uygulanmaz; bu konularda yalnızca mahkeme karar verebilir. Ancak boşanmadan sonra gündeme gelen mal rejimi tasfiyesi, katkı payı ve ziynet alacağı gibi parasal uyuşmazlıklarda taraflar ihtiyari arabuluculuğa başvurabilir. Diğer konular için aile hukuku sayfamıza bakabilirsiniz.

Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; somut olayınız için hukuki görüş yerine geçmez. Mevzuat ve parasal sınırlar değişebilir.