İş uyuşmazlıklarında arabuluculuk

İşçi ile işveren arasındaki alacak, tazminat ve işe iade taleplerinde 1 Ocak 2018’den beri dava açmadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur.

Zorunluluk 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu’nun 3. maddesiyle getirildi. Kanuna, bireysel ya da toplu iş sözleşmesine dayanan işçi veya işveren alacağı ve tazminatı ile işe iade talepli davalar bu kapsamdadır. Uygulamada iş uyuşmazlıklarının büyük bölümü mahkemeye gitmeden bu aşamada sonuçlanıyor.

Kapsamdaki talepler

İşe iadede süreler

İşe iade talebinde süreler kısadır ve hak düşürücüdür; kaçırıldığında telafisi yoktur.

1. 1

   Fesih bildirimi

   İşveren feshi yazılı olarak bildirir. Süre, bildirimin işçiye tebliğ edildiği gün başlar.

   Başlangıç
2. 2

   Arabulucuya başvuru

   İşçi, fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir ay içinde işe iade talebiyle arabulucuya başvurmak zorundadır.

   1 ay
3. 3

   Görüşmeler

   Arabulucu süreci üç hafta içinde sonuçlandırır; zorunlu hâllerde bu süre bir hafta uzatılabilir.

   3 + 1 hafta
4. 4

   Dava

   Anlaşma sağlanamazsa, son tutanağın düzenlendiği tarihten itibaren iki hafta içinde iş mahkemesinde dava açılır.

   2 hafta

İşe iade konusunda anlaşılırsa belgede işe başlatma tarihi, boşta geçen süre ücreti ile diğer hakların parasal tutarı ve işe başlatılmama hâlinde ödenecek tazminatın parasal tutarı açıkça yazılmalıdır. Bunlar belirlenmezse anlaşma sağlanamamış sayılır. Asıl işveren – alt işveren ilişkisinde işe iade talebiyle arabuluculuğa başvurulduğunda, anlaşmanın geçerli olması için iki işverenin de görüşmelere katılması ve iradelerinin birbirine uygun olması gerekir.

Başvuru ve yetki

• Başvuru, karşı tarafın yerleşim yerindeki ya da işin yapıldığı yerdeki arabuluculuk bürosuna yapılır.
• Arabulucu, görevlendirildiği tarihten itibaren üç hafta içinde süreci sonuçlandırır; zorunlu hâllerde en çok bir hafta uzatabilir.
• İşçilik alacaklarının çoğunda zamanaşımı süresi beş yıldır; başvuruyla birlikte bu süre durur.

Anlaşma belgesini imzalamadan önce

Anlaşma belgesinde yer alan kalemler hakkında sonradan dava açılamaz. Bu nedenle belgede “tüm işçilik alacakları” gibi genel ifadeler yerine her kalemin ayrı ayrı yazılması, ödeme tarihinin ve ödenmeme hâlinde uygulanacak faizin belirtilmesi gerekir. Masaya gitmeden önce hizmet süresi, giydirilmiş ücret ve fazla çalışma kayıtları üzerinden hesap yapılmadığında, işçi hak ettiğinin altında bir tutara, işveren ise borçlu olmadığı bir kaleme imza atabilir.

Sık sorulan sorular